Әмелий математика кафедрасы

Университеттиң ашылыўы менен оның оқыў жобаларының талапларына сәйкес көплеген илим тараўлары бойынша жаңа атамадағы пәнлерди оқытыў зәрүрлиги пайда болды. Бул өз гезегинде көп санлы жаңа кафедраларды шөлкемлестириўди талап етти. Усы жағдайларға байланыслы 1976-жылы университеттиң математика факультети қурамында жаңа Есаплаў математикасы кафедрасы шөлкемлестирилди. Солай етип, 2016-жылы университеттиң ашылыўына 40 жыл толған болса, бул кафедраның шөлкемлестирилгенине де 40 жыл толды. Кафедра шөлкемлестирилген 1976-1977-оқыў жылында кафедрада барлығы болып 6 профессор-оқытыўшы жумыс иследи: физика-математика илимлериниң кандидаты, доңент (соңынан профессор) А.О.Отаров кафедра баслығы, экономика илимлериниң кандидаты А.Матекеев (соңынан экономика илимлериниң докторы), Н.Примбетов, С.Пирназаров (физика-математика илимлериниң кандидатлары, доцентлер), Қ.Бекназарова (оқытыўшы). Кафедраны 1976-1987-жыллары ҳәм 1991-2000-жыллары А.О.Отаров, 1987-1991-жыллары доцент С.Пирназаров, 2001-2005-жыллары доцент Н.Утеўлиев, 2005-2007-жыллары физика-математика илимлериниң кандидаты А.Турениязова, 2007-2009-жыллары доцент Ж.Алланазаров, 2009-2014-жыллары техника илимлериниң кандидаты Ш.Ешмуратов басқарған болса, ал 2015-жылдан баслап доцент М.Бердимуратов басқарып киятыр. Университет Илимий кенесиниң шешими менен Есаплаў математикасы кафедрасы 1998-жылы «Әмелий математика ҳәм информатика» атамасы менен, ал 2015-жылы «Әмелий математика» атамасы менен қайта шөлкемлестирилди.

Кафедраның дәслепки шөлкемлестирилиў дәўиринен баслап-ақ онын қурамын илимий дәрежели маман оқытыўшылар менен толықтырыў жумысларына айрықша дыққат аўдарылды. Әсиресе, Киев университетиниң есаплаў математикасы, экономикалық кибернетика ҳәм математикалық физика кафедралары менен тығыз байланыслар орнатылып, илимий-изертлеў жумысларын орынлаўға уқыбы бар көплеген жаслар, дәслеп, еки жыллық илимий стажировка өтиўге жиберилип, сонынан олар аспирантурада оқып, кандидатлық диссертацияларын жақлады. Илимий дәрежели кадрлар таярлаў мәселесине ғәрезсизлик жылларында айрықша итибар берилди. Соның нәтийжесинде кафедра оқытыўшыларынан Н.Утеулиев, А.Ембергенов, Ш.Бурханов, Т.Садыков, Д.Мендалиев, Ж.Алланазаров, Т.Жамуратов, Н.Примбетов, С.Пирназаров, А.Хожаметов, Д.Утебаев, М.Бердимуратов, Р.Мустафаева, Ш.Ешмуратов, Б.Айтмуратов, А.Бекиев ҳәм тағы басқа оқытыўшылар илим кандидатлары болды. Олардың арасынан Н.Утеўлиев 1992-жылы Киев университетиниң докторантурасына оқыўға кирип, 1995-жылы докторлық диссертаңиясын табыслы қорғап, Қарақалпақстанда математика илими бойынша биринши илим докторы болды, ал А.Хожаметов докторлық диссертация жумысларын жазып, жақлаўға таярлық жумысларын жүргизип атыр. Кафедра агзалары А.Пиримбетов ҳәм Г.Джайков Новосибирск мәмлекетлик техника университетинде аспирантура, кандидатлық диссертация жумысларын жазып, оларды жақлаў мәселелери менен шуғылланып атыр.

Ҳәзирги ўақытта кафедра университеттин ең жетекши кафедраларының бири болып есапланады. Кафедрада 25 профессор-оқытыўшы жумыс ислейди, олардың арасында 1 профессор, 8 илим кандидаты ҳәм доцентлер, 19 ассистент-оқытыўшы бар болып, саатпай тийкарында 5 оқытыўшы сырттан шақыртылған.

Кафедрада 2000-жылдан баслап Әмелий математика ҳәм информациялыц технологиялар қәнигелиги бойынша магистратура ашылған. Бүгинги күнде кафедрада бакалавр тәлим бағдары бойынша 23, магистратура бағдары бойынша 10, жәми 33 атамадағы пәнлер оқытылады. Кафедраның оқыў жуклемесиниң улыўма көлеми 25500 саатты қурайды.

Кафедраның профессор-оқытыўшылары жаңа педагогикалық технологияларды есапқа алып, ҳәр жылы лекция текстлерин, әмелий ҳәм лабораториялық жумыслардың материалларын қайта қарап шығып, жаңалап барады. Кафедраның барлық пәнлери бойынша электрон лекция текстлери дүзилип, университеттиң мәлимлеме-ресурс орайына тапсырылған. Заманагөй педагогикалық технологиялар тийкарында сабақлар электрон доскалардан ҳәм презентациялардан пайдаланылып өтиледи.

Профессор-оқытыўшылар зийрек студентлер менен бирге турақлы түрде илимий-изертлеў жумысларын орынлайды. Бундай студентлер ҳәр жылы халықаралық ҳәм республикалық олимпиадаларға қатнасыл, жақсы нәтийжелерге ерисип киятыр. Атап айтқанда А.Абдиев, С.Қарабеков, Р.Онғарбаев, Ж.Мухиятдинов, М.Нарбаев ҳәм 2-курс магистри Р.Есимбетов «Программастырыў-2015» халықаралық олимпиадасына қатнасып, жоқары орынларды ийелеп қайтты.

Кафедра профессор-оқытыўшылары халықаралық ҳәм республикалық илимий-теориялық конференцияларға баянатлар менен белсене қатнасады. Мәселен, 2015-жылы 21-апрельде Ташкент информациялық технологиялар университетиниң Нөкие филиалында «Илим, билим ҳәм өндирис информациялық коммуникация технологияларын қолланыўдың ҳәзирги заман мәселелери» атамасында өткерилген илимий-теориялық конференцияға кафедраның көплеген илимий баянатлары менен қатнасты, А.О.Отаров, доцентлер М.Бердимуратов ҳәм Ш.Ешмуратовлардың ҳәр бири бул конференцияның бир секциясына басшылық етти. Заман талабына сәйкес жетик қәнигелерди тәрбиялаўда студентлердиң ана тилинде жазылған оқыў әдебиятларының үлкен әҳмийетке ийе екенлигин есапқа алып, кафедраның тәжирийбели ҳәм жетекши профессор оқытыўшылары көп санлы сабақлықларды, оқыўлық орынлаўға уқыбы бар көплеген жаслар, дәслел, еки жыллық илимий стажировка өтиўге жиберилип, соңынан олар аспирантурада оқып, кандидатлық диссертацияларын жақлады. Илимий дәрежели кадрлар таярлаў мәселесине ғәрезсизлик жылларында айрықша итибар берилди.

Отаров Аманбай, физика-математика илимлериниң кандидаты, профессор. 1939-жылы 10-майда Қоңырат районында туўылған. Ол 1963-жылы Қарақалпақ мәмлекетлик педагогикалық институтын тамамлады. 1966-1974-жыллары Киев университетиниң кибернетика факультетиниң «Есаплаў математикасы» кафедрасында аспирантурада оқыды. 1974-жылы Киев университети-ниң кибернетика факультетиниң қәнигелестирилген илимий кеңесиниң мәжилисинде «О проекционно-дифференциальном методе решения уравнений и его применение к задачам изгиба пластин пе-ременной жесткости» деген темада кандидатлық диссертациясын табыслы жақлады. А.Отаровқа 1983-жылы доцент, ал 1992-жылы есаплаў математикасы кафедрасы профессоры илимий атақлары, ал 1993-жылы Қарақалпақстан Республикасына мийнети синген илим ғайраткери ҳүрметли атағы берилди. 1989-1997-жыллары университеттиң илимий ислери бойынша проректоры, экономика ҳәм математика факультетлериниң деканы лаўазымларында табыслы жумыс иследи. 150 ден аслам или-мий мийнетлери, 2 сабақлығы, 1 оқыў қолланбасы баспадан шықты. 2000-жылдан баслап кафедра-да профессор лаўазымында ислеп атыр.

Бердимуратов Мурат Карлыбаевич, физика-математика илимлериниң кандитаты, доцент. 1963-жылы 10-февральда Нөкис қаласында туўылған. 1989-жылы Нөкис мәмлекетлик университетин тамамлаған. 1992-1997-жыллар аралығында Киев мәмлекетлик университетинде илимий-изертлеў жумысларын алып барды. 1997-жылы «Модели-рование и оптимизация в системах солевлагоперено-са» темасында кандидатлық диссертация жақлады. 1998-2009-жылларда информациялық технология кафедрасы баслығы, сондай-ақ, математика факультети деканы лаўазымларында жемисли мийнет етти. 2009-2012-жыллар арасында Нөкис мәмлекетлик педагогикалық институтының ректоры, 2014-жылдан баслап әмелий математи-ка кафедра баслығы лаўазымында ислеп киятыр. 30 дан аслам илимий мийнетлери баспада жәрияланды. 1 оқыў қолланба, 6 оқыў-методикалық қолланбасы баспадан шыққан.
 

 

Мустафаева Рахима, физика-математика илим-лериниң кандитаты, доцент. 1956-жылы 18-декабрьде Әмиўдәрья районында туўылған. 1981-жылы Нөкис мәмлекетлик университетин тамамлаған. 1995-жылы Киев миллий университетинде аспирантураны оқып, 1996-жылы «Исследование интервальной устой-чивости динамических систем и моделирование процессов водообмена» темасында кандидатлық диссертация жақлады. 25 тен аслам илимий мийнетлери жәрияланды. 2 оқыў қолланбасы баспадан шыққан. 2005-жылдан баслап доцент лаўазымында ислеп келмекте.

 

 

Бекиев Аширмэт Бекиевич, физика-математика илимлериниң кандидаты. 1976-жылы 9-январьда Төрткүл районында туўылған. 1996-жылы Түркмен мәмлекетлик университетин тамамлаған. 2010-жылы «Краевые задачи для уравнения смешанного типа чет-вертого порядка, содержащего произведения операто-ров Лапласа, теплопроводности и Даламбера» тема-сында кандидатлық диссертациясын жақлады. 20 дан аслам илимий мийнетлери баспада жәрияланды. 2 оқыў-методикалық қолланбасы баспадан шықты. 2011-жылдан баслап кафедра доценти лаўазымында ислеп келмекте.

 

 

Ешмуратов Шавкат Артықбаевич, техника илимлериниң кандидаты. 1977-жылы 30-июльде Қоңырат районында туўылған. 2002-жылы Қарақалпақ мәм-лекетлик университетин әмелий математика ҳәм информациялық технологиялар қәнигелиги бойынша тамамлаған. 2004-2008- жыллары Өзбекистан Мил-лий университетиниң программаластырыў ҳәм тармақ технологиялары кафедрасында аспирантурада оқыды ҳәм 2008-жылы « Прозрачность принятия решения при синтезе искусственных нейрон-ных сетей с минимальной конфигурации» темасында кандидатлық диссертациясын жақлады. 20 дан аслам илимий мийнетлери баспада жәрияланды. 2009- 2014-жылларда әмелий матема-тика ҳәм информатика кафедрасының баслығы лаўазымында жумыс алып барды. 2014-жыл-дан баслап усы кафедраның доценти лаўазымында ислеп келмекте

 

 

Самандаров Батирбек Сатимович, техника илимлериниң (PhD) докторы. 1979-жылы 6-июньде Елликқалъа районында туўылған. 2002-жылы Қарақалпақ мәмлекетлик университетин әмелий математика ҳәм информациялық технологиялар қәнигелиги бойынша магистратураны тамамлаған. 2019 жыл Ташкент информациялық технологиялары университети профессоры А.Х.Нишанов басшылығында «Тимсолларни аниқлаш муҳитида электрон таълим ресурслари баҳолашнинг адаптив моделлари» темасындағы техника илимлери (PhD) бойынша докторлық диссертациясын жақлады. 30 дан аслам илимий мийнетлери баспада жәрияланды.

Сондай-ақ, кафедрада үлкен оқытыўшылар Р.Джумамуратов, А.Қудайбергенов, С.Мырзатаев, Р.Утемуратов, ассистент-оқытыўшылар Г.Утепбергенова, М.Таңирбергенов, Қ.Ибрагимов, Р.Шыхыев, М.Казымбетов, Ж.Арзиева, Р.Балтабаева, Ш.Тажибаев, А.Пирибетов, Э.Уразымбетова, Г.Бекназарова, Т.Журабеков, Ж.Нуруллаев, Қ.Рахимбердиевлар ислеп атыр.